BURAYA DİKKAT

Astım

Yazarlar

Ruh sağlığı

109 kez görüntülendi

Ruh sağlığı bilişsel, davranışsal ve duygusal iyiliğimizi ifade eder. Günlük hayatı, ilişkileri ve hatta fiziksel sağlığımızı etkileyebilir. Ayrıca kişinin yaşamdan zevk alma kabiliyetini içerir. Bu yazıda “Akıl Sağlığı ve Akıl Hastalıkları” ile ilgili bilgiler vereceğiz. Akıl Sağlığı sorunlarının bazı erken belirtilerinden bahsedeceğiz. Ayrıca çocukların akıl sağlığının en iyi şekilde gelişmesi için önerilerde bulunacağız.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre Ruh Sağlığının tanımı; “Bireyin kendi yeteneklerini geliştirdiği, yaşamın normal stresleriyle başa çıkabileceği, verimli çalışabileceği ve kendi toplumuna katkıda bulunabileceği bir refah durumudur.

Her insanın yaşa, cinsiyete, gelir durumuna ve etnik kökenine bağlı olmaksızın ruhsal problemleri yaşama ihtimali vardır. Toplumun ortalama % 5’i ciddi ruhsal problemlere sahiptir. Ruhsal bozukluklar, engelliliğin önde sebeplerinden biridir. Akıl sağlığının en yaygın türleri, anksiyete bozuklukları, duygudurum bozuklukları ve şizofrenidir.

Anksiyete Bozuklukları: En yaygın görülen ruh sağlığı problemleridir.

  1. Panik Bozukluk: Aniden ortaya çıkan, zaman zaman tekrarlayan, insanı dehşet içinde bırakan, yoğun sıkıntı ve korku nöbetleridir.
  2. Fobiler: Basit Fobiler (nesnelere duyulan mantıksız aşırı korkular), Sosyal Fobiler (başkalarının yargılamalarına maruz kalmaktan korkma), uçak korkusu, yalnız kalma fobisi, yükseklik fobisi, kapalı ortamda kalma korkusu en yaygın görülen fobilerdir.
  3. Obsesif Kompülsif Bozukluk: Takıntılı düşünce, fikir ve dürtüler ile yineleyici davranışlar ve zihinsel eylemlerden oluşan bir ruhsal hastalıktır.
  4. Travma sonrası stres Bozukluğu: Ruhsal travmaya yol açan sebepler sonrasında (savaşlar, afetler, cinsel saldırı ve kazalar gibi..) ortaya çıkan ve kendini uykusuzluk, sinirlilik ve kabuslarla gösteren bir durumdur.

 Duygudurum Bozuklukları:

  1. Depresyon: İlgi kaybı, zevk alamama, umutsuzluk ve karamsarlıkla kendini gösteren derin bir üzüntü halidir.
  2. Bipolar Bozukluk (Manik depresif hastalık): Kişinin duygu durumlarında aşırı yükselme ve çöküşlerle arada normal seyreden davranışlarla karakterize bir hastalıktır.

Şizofreni: Genellikle 15 – 25 yaş arasında başlayan, kişinin dış dünyadan uzaklaşarak içine kapandığı, duygu, düşünce ve davranışlarında önemli bozuklukların ortaya çıktığı, beyin yapı ve işlevlerinde değişikliklerin olduğu kronik seyirli bir hastalıktır. Bu hastalarda gerçek dışı algılar, düşünceler, toplumdan uzaklaşma, öz bakım eksikliği, düşünce üretimi ve duygusal ifadelerde azalma görülür.

Ruhsal Bozuklukların Erken İşaretleri

  • Kişinin keyif alacakları insanlardan veya etkinliklerden çekinmesi
  • Uyku bozuklukları (az veya çok uyuma)
  • Yeme bozuklukları (az veya çok yemek yeme)
  • Hiçbir şeyin önemi yokmuş gibi hissetme
  • Sürekli düşük enerji
  • Uyuşturucu kullanmaya meyil
  • Toplumun yadırgadığı davranışları sergileme
  • Kişinin kendine veya başkasına zarar verme düşüncesi
  • Olmayan sesleri varmış gibi duymak, olmayan nesneleri varmış gibi görmek

Çocuk Ruh Sağlığı

İnsan kişiliğinin temelini oluşturan ilk ruhsal yapı, 0 – 6 yaşlarda oluşmaktadır. Bu dönemde düzenli dengeli beslenme, rutin sağlık kontrolleri, fiziksel aktivitesini yapabileceği çevresel şartlar, güvenli ve sağlıklı ev koşulları ve ebeveynlerin çocuğa yaklaşımları, ruhsal yapının olgunlaşmasını etkileyen en önemli unsurlardır.

Çocuk Ruh Sağlığının Olumlu Bir Şekilde Gelişmesi için Yapılması Gerekenler

  • Çocuğun duygularını ifade etmesini teşvik ederek duygularına saygı göstermek,
  • Çocuğun öfkesini şiddet göstermeden ifade etmesine yardımcı olmak
  • Çocukla aramızda tam bir saygı ve güvene dayalı ilişki geliştirmek, diyalog kanallarını sürekli açık tutmak,
  • Çocuğu ilgiyle dinlemek, duygularını anlamak ve soru sormasını teşvik etmek, ayrıca her türlü soruya azarlamadan cevap vermek ve ona karşı dürüst olmak gerekir.
  • Çocuğun yeteneklerini geliştirmesine yardımcı olmak, sınırlılıklarını kabul etmek, yeteneklerini diğer çocuklarla kıyaslamamak,
  • Onlarla aktif ve kaliteli zaman geçirmek, yapıcı, açık ve tutarlı disiplin uygulamak, sınırlamanın sebebini anlatmak,
  • Senden büyüğüm diyerek, hak etmeden saygı göstermesini beklememek, saygıyı hak ederek kazanmaya çalışmak.

Çocuklarınızı koşulsuz sevin. Özür dilemeyi, işbirliğini, sabrı, bağışlamayı ve başkalarına ilgi göstermenin önemini öğretmemiz gerekir. Ruh sağlığı düzgün bir şekilde gelişmiş çocuklar bizim de geleceğimizi aydınlatacaktır.

“Büyük başarılar değerli annelerin yetiştirdikleri seçkin çocuklar sayesinde olmuştur.”

M. KEMAL ATATÜRK

Salih Yener
Salih Yenerdrsalihyener@gmail.com