BURAYA DİKKAT

Astım

Yazarlar

Rahim ağzı (serviks) kanseri

9 kez görüntülendi

Dünya genelinde rahim ağzı kanseri kadınlarda görülen en sık 4. kanser tipidir. Bu oran az gelişmiş ülkelerde ve ülkemizin de içinde olduğu gelişmekte olan ülkelerde meme kanserinden sonra en sık görülen 2. kanser tipidir. Tüm kadın kanser ölümlerinin %7,5’inin sebebi rahim ağzı kanseridir. 2012 yılı verilerine göre 530 bin kadın bu kanser türüne yakalanmış ve 270 bini hayatını kaybetmiştir. Türkiye’de her yıl 1400 kadında rahim ağzı kanseri teşhis edilmekte, bunlardan yarısı bu sebepten ölmektedir.

Rahim ağzı kanseri insan papilloma virüsü adı verilen ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan kaynaklanır. İnsan papilloma virüsü (HPV) üreme yolunun en yaygın viral enfeksiyonudur. HPV erkeklerde herhangi bir belirtiye sebep olmazken, kadınlarda rahim ağzı kanseri gibi çok tehlikeli bir hastalığa sebep olabilmektedir. Yüzden fazla HPV türü vardır. Bunlardan 13’ü kansere sebep olan türler arasındadır. İki HPV tipi (16 ve 18) rahim ağzı kanserlerinin % 70’inden sorumludur.

HPV enfeksiyonları bulaştıktan birkaç ay sonra herhangi bir müdahale olmaksızın iyileşir. Bunların küçük bir kısmında enfeksiyon kalıcı olur ve kansere kadar gidebilecek birtakım hastalıklara sebep olur. Kansere sebep olmayan TİP 6 ve 11 ise genital siğillere sebep olabilmektedir. Genital siğiller çok yaygın ve bulaşıcıdır. Kansere sebep olabilen HPV virüs, bulaşmadan sonra rahim ağzı kanseri gelişimi 15 ila 20 yıl sürer.

Rahim Ağzı Kanser Taramaları

Belirtileri olmayan, kendilerini tam olarak sağlıklı hisseden kadınlarda bu taramalar yapılmaktadır. Tarama ile kanser öncesi belirtileri araştırılması veya kansere sebep olabilen HPV araştırması şeklinde yapılır. 30 – 65 yaş arası her kadında 5 yılda bir yapılması önerilmektedir.

Birinci basamakta yapılan HPV tarama testleri sonuçlarına göre yaklaşık % 95 normal, % 3,5 pozitif ve % 1,5 yetersiz materyal şeklinde sonuçlar alınmıştır.

Risk Faktörleri

1- Düşük sosyoekonomik düzey, kötü hijyen koşulları

2- Erken yaşta cinsel yaşam başlangıcı

3- Çok eşli cinsel yaşam

4- Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların varlığı

5- Sigara kullanma

6- Kötü beslenme

Belirtiler

1- Cinsel ilişki ve muayene sırasında kanama

2- Normal dışı kanamalar

3- Aşırı adet kanamaları

4- Menopoz sonrası görülen kanamalar

5- Kötü kokulu akıntılar

6- Yorgunluk, kilo kaybı ve iştahsızlık

HPV Aşısı:  Rahim ağzı kanseri ve genital siğillere neden olan 4 tip virüse karşı yüksek etkinlik gösteren bir aşıdır. 6 aylık süre içinde 3 doz şeklinde uygulanır. 12 – 26 yaş arası genç kızlara yapılması önerilir.

Rahim Ağzı Kanseri Önleme ve Kontrolü

Dünya Sağlık Örgütü, rahim ağzı kanseri önleme ve kontrolüne kapsamlı bir yaklaşım önerir. Bunlar; toplum eğitimi, sosyal seferberlik, aşılama, tarama, tedavi ve yardımcı bakım olarak 6 başlık altında toplanır.

Primer koruma, cinsel aktif olmayan kızların HPV aşılanmasıyla başlar. Cinsel aktivitenin geciktirilmesi ve güvenli cinsel eğitim önemlidir. Tütün kullanımının engellenmesi ve erkeklerin sünnet ettirilmesi, koruyucu faktörler arasındadır.

Otuz yaşından sonra tüm sağlıklı cinsel aktif kadınlar taranmalıdır. Kanser belirtileri veya kansere sebep olan bulgular varsa hızla tedavi programına alınmalıdır.

Ülkemizdeki aile sağlığı merkezlerinde, toplum sağlığı merkezlerinde, kanser erken teşhis tarama ve eğitim merkezlerinde HPV taraması yapılmaktadır. 30 – 65 yaş arası tüm kadınlar bu tarama programı içindedir. HPV testinin negatif olması durumunda, 5 sene sonra testin tekrarlanması uygun olacaktır. Testin pozitif olması, HPV testinin pozitif veya Pap-Smear’da anormal hücrelerin görülmesidir. Bu sonuçlar kanser tanısı değildir. Ancak kişinin yakın takibe alınması ve ileri tetkiklerinin yapılmasını gerektirir.

Bu tarama ve önleme yöntemlerinin iyi uygulanmasıyla her yıl yüzlerce kadının rahim ağzı kanseri sebebiyle ölmesinin önüne geçilecektir.

Mal ahmaklarda ve değersiz insanlarda da bulunabilir. Hikmet ve iyi nam ise ancak erdem sahiplerinde bulunur.

(Sokrates)

Salih Yener
Salih Yenerdrsalihyener@gmail.com